Rivesaltes Ambré Hors d´Age 50 cl

Beschrijving

Met de Grenache druif kun je niet alleen prachtige rode (Grenache Noir) of witte wijnen (Grenache Blanc & Grenache Gris) maken maar ook uitstekende ‘vin doux naturel’. Bij een ‘vin doux naturel’ wordt (zoals bij Port) de gisting op een bepaald moment gestopt door toevoeging van alcohol en er blijft dan een pak natuurlijke restsuikers over. Banyuls en Maury genieten van de grootste reputatie maar de beste prijs/kwaliteit verhouding vinden we ongetwijfeld onder de minder bekende (of vergeten) Rivesaltes wijnen. In vele kelders in de Roussillon liggen wel enkele vaten oude Rivesaltes uit het geboortejaar van een kind of kleinkind. Of een verdoken kelderschat die wacht op de juiste klant die deze ouderwetse juweeltjes naar waarde weet te schatten.

Met de Grenache Noir maakt men ofwel een jeugdige, zeer fruitige Rivesaltes Grenat (zoals een Vintage in Maury) of een op vaten gerijpte versie Rivesaltes Tuilé. Met de Grenache Blanc en/of Grenache Gris maakt men een zoete witte wijn die door veroudering op vaten een mooie amberkleur krijgt : de Rivesaltes Ambré. De vermelding Hors d’Age verdien je al na vijf jaar vatlagering maar de beste rijpen vaak meer dan 10 jaar om zo een geweldige complexiteit en diepte op te bouwen.

De Rivesaltes Ambré Hors d’Age van het domein Lafage komt van een mooie terroir van ‘galets roulés’ nabij de kust. De veertig jaar oude wijnstokken van Grenache Gris (80%) en Grenache Blanc (20%) worden laat geplukt; wanneer ze een potentiële alcoholgraad van 17,5 % vol. behalen (als alle suikers zouden uitgisten,wat niet het geval is, zou de wijn 17,5 % vol. bevatten) Na de persing komt geleidelijk aan de gisting op gang en wanneer de
gewenste dosis restsuikers bereikt wordt stopt men de gisting door toevoeging van alcohol. Daarna verdwijnt de zoete witte wijn op eiken vaten tot hij zijn mooie amberkleur verwerft en natuurlijk ook de unieke combinatie van finesse en smaakintensiteit die een goede Ambré kenmerkt. Gedroogd fruit, karamel, amandel, koffie en cacao verdringen mekaar in een vuurwerk van geuren en smaken en het zal dan ook niet verbazen dat alle nagerechten die buigen op één of meerdere van die ingrediënten perfect kunnen begeleid worden door deze zalige dessertwijn.

Domein: Lafage

Terroir of techniek. Mens of natuur. Dat zijn schoolvoorbeelden van wat men een vals dilemma noemt : alsof je moet kiezen tussen twee uitersten. De werkelijkheid is altijd veel complexer. De populaire wijnen van Lafage worden weleens omschreven als technische wijnen of commerciële wijnen. Alsof er iets verdacht is aan wijnen die veel mensen lekker vinden en graag kopen. Omgekeerd zijn zeldzaamheid, dure prijzen of excentriciteit absoluut geen garantie voor drinkplezier. En is dat uiteindelijk niet de functie van wijn : eenvoudig drinkplezier of complex drinkplezier, om het even, zolang het maar drinkplezier is. Zin om een tweede glas te drinken, en een derde, tot de fles leeg is voor het je goed en wel beseft. We proeven tegenwoordig vaak dure, exclusieve wijnen, ‘instagram darlings’, de nieuwste hypes, met grove fouten die ons al na enkele slokken doen afhaken. Zo hebben we absoluut niets tegen uitstekende natuurlijke wijnen maar als je wil koorddansen zonder vangnet moet je extra getalenteerd en dubbel voorzichtig zijn. Door de natuur zijn gang te laten gaan kunnen fouten sluipen in de wijn die paradoxaal genoeg de expressie van de druif of de terroir vertroebelen in plaats van verhelderen. Vroeger herhaalden we graag de boutade van jonge wijnbouwers dat ze alles wat ze in de wijnschool hadden geleerd moesten afleren om boeiende wijn te maken. Nu moeten we soms op onze tanden bijten om niet te zeggen dat ze beter eerst zouden leren om wijnen zonder fouten te maken.

Bij het ‘power couple’ Jean-Marc en Eliane Lafage staat de techniek ten dienste van zowel drinkplezier als terroir. Ze maken ondertussen veel en je moet een beetje kiezen maar de klassiekers zoals Nicolas, Narassa en Léa tonen heel mooi de sterktes van Lafage. Drie superverleidelijke wijnen met pakken sappig fruit en een fluwelige textuur. Zo gepolijst en zinnenstrelend dat je niet aan dingen zoals terroir of mineraliteit denkt : het is gewoon genieten. Maar vergis je niet, zonder de stenige terrassenwijngaard in Les Aspres (Nicolas en Léa) of de leisteenbodems rond Maury (Narassa) beplant met oude wijnstokken en piepkleine opbrengsten (20 hl/ha) zou je nimmer of nooit de gelaagde densiteit van het fruit kunnen bekomen van die drie wijnen. Of de subtiele frisheid en elegantie die verstopt zit in een naadloos geheel en die maken dat ondanks de rijkheid en concentratie de wijn toch niet gaat vermoeien. Jean-Marc en Eliane gebruiken eigenlijk zo weinig mogelijk techniek, maar wel net genoeg, om de intrinsieke kwaliteiten van de terroir in een zo mooi mogelijk kleedje te stoppen.

Jean-Marc en Eliane staan nooit stil. Op hun lauweren rusten kennen ze niet. Niet alleen in de kelder maar ook in de wijngaarden gaan ze steeds verder. De grote uitdaging in de Roussillon is de toenemende droogte. Heel recent is er gelukkig een pak regen gevallen maar de vorige jaren viel er bijna geen druppel regen meer, zelfs niet in de herfst en winter. De gemiddelde opbrengsten van het departement Pyrénées-Orientales lagen rond de 30 hl/ha, de helft van het nationaal gemiddelde. Goed voor de kwaliteit kun je denken maar met de bescheiden verkoopprijzen ook economisch onhoudbaar en veel wijnbouwers (vaak lid van een cooperative) geven er de brui aan. Het nieuwe motto van Lafage is dan ook ‘cultiver l’eau’ : het beetje regen dat er valt zo goed mogelijk vasthouden. Dus experimenteren ze volop met een zogenaamde ‘viticulture régénérative’. Het accent ligt op een gezondere ‘levende’ bodem, meer biodiversiteit en het vasthouden van zowel water als CO2. Eén van de grootste inzichten is dat het omploegen van de bodem (vroeger de trots van goede landbouwers) het rijke ecosysteem onder de grond van wortels, regenwormen, gunstige schimmels (mycorrhyza) teveel verstoort. Net als het gebruik van chemische onkruidverdelgers en kunstmeststoffen. In plaats van een naakte bodem, onderhevig aan erosie en zo hard en compact dat het water niet meer kan doordringen, zoekt men nu naar een malse, gestructureerde bodem met een vegetaal tapijtje van bodembedekkers dat het water opvangt en laat doorsijpelen en de grond beschermt tegen de brandende zon en droogte. Bij Lafage gaan ze nog een stapje verder door het gebruik van een mengeling van compost en biochar. Biochar is verkoold organisch materiaal dat werkt als een spons die het water opneemt en vasthoudt. Experimenteel nog maar met veelbelovende resultaten.

We bewonderen het talent, de passie, de gedrevenheid en de schijnbaar eindeloze energie van Jean-Marc en Eliane Lafage (en dochter Léa lijkt uit hetzelfde hout gesneden te zijn). Maar één van de zeldzaamste eigenschappen is hun capaciteit om zichzelf in vraag te stellen en opbouwende kritiek te verwelkomen zonder dat dit verlammend werkt. Zeldzaam want wijnbouwers zijn ook maar mensen, met vaak tere ego’s die vooral gestreeld willen worden. Soms denken we dat het eigenlijk geen cadeau is voor al die jonge wijnbouwers die te snel bejubeld en opgehemeld worden. Wie durft hen met de voetjes op de grond houden en tonen wat voor verbetering vatbaar is ? Wij zijn alvast meer en meer op ons hoede voor hypes en modes. Voor keizers zonder kleren. En waarderen steeds vaker degelijk vakmanschap. Ambacht of kunst ? Nog zo een valse tweedeling !