14 september 2017

Champagne Dans un premier temps Brut, Dhondt Grellet

De naam DHONDT doet een Vlaamse origine vermoeden. De overgrootvader van Adrien Dhondt installeerde zich als pachtboer in Frankrijk. Zijn grootvader lanceerde zich in de jaren 70 in de wijnbouw maar het is vader Eric die samen met zijn vrouw Edith Grellet een domein van 6 hectaren uitbouwde. Maar zoals op veel plaatsen in de Champagne wordt het pas echt interessant met de komst van de jongste generatie. Adrien Dhondt is een jonge, bevlogen en getalenteerde wijnmaker die deel uitmaakt van de nieuwe generatie van kleine wijnbouwers ( ‘récoltant-manipulant’) die in het kielzog van Anselme Selosse en enkele andere pioniers de Champagne wereld op zijn kop gezet hebben.   Waar vroeger alle media aandacht ging naar de grote huizen zoals Krug, Bollinger, Roederer, dwepen de grootste Champagneliefhebbers nu met namen zoals Selosse, Egly-Ouriet, Agrapart, Georges Laval, … Bij deze nieuwe generatie ligt de focus vooral op de wijngaard met veelal biologische of biodynamische cultuur en in elk geval minder hoge opbrengsten dan vroeger. Samen met een gunstiger klimaat (in deze noordelijke regio betreuren ze de opwarming van de aarde nog niet) zorgt dat voor basiswijnen die niet meer gechaptaliseerd (toevoeging van suiker tijdens de gisting om de alcoholgraad op te krikken) hoeven te worden. In de kelder behandelt men de wijnen veel meer als WIJN en niet als ruw basismateriaal dat pas na transformatie door hergisting op fles interessant wordt. Het klinkt als de evidentie zelf dat je maar uitstekende Champagne kunt maken met uitstekende basiswijnen maar de keldermeesters van de grote huizen kunnen veel oplossen dankzij de magie van de assemblage (mengeling van druivensoorten, origines (crus/dorpen) en jaartallen) en de magie van de lange rijping op de fijne droesem in de fles die voor een rijkere en complexere smaak zorgt. Goede Champagne kan inderdaad voor een groot stuk in de kelder gecreëerd worden. Maar langzaam groeit het inzicht dat grote Champagne absoluut start in de wijngaard en daarna afgewerkt wordt in de kelder. Ook de grote huizen beseffen dat maar in de praktijk slagen de kleine domeinen er veel beter in om het ook echt waar te maken op het terrein.

Met de grote kwaliteit van de basiswijn die schittert in de afgewerkte Champagne valt ook een deel van de noodzaak van de ‘maquillage’ weg met suikersiroop (zogenaamde ‘dosage’).   Net zoals een droge Riesling uit de Moezel toch een paar grammetjes restsuikers nodig heeft om de stevige zuren te temperen en het fruit te laten schijnen moet men in de Champagne streek ook wat ‘dosage’ gebruiken om de scherpste kantjes af te vijlen en de smaakrijkdom in de verf te zetten. Een klassieke Brut heeft tot 12 g/l suikers, een Extra-Brut tot 6 g/l en een Brut Nature tot 3 g/l. Bij de nieuwe generatie zien we meer en meer Extra-Brut en ook volop Brut Nature waar niets werd aan toegevoegd. Vanuit een puristisch standpunt zou je kunnen argumenteren om alles gewoon Brut Nature te bottelen, zonder toevoeging : puur natuur. Een verleidelijke positie ware het niet dat de praktijk ons tegenspreekt. Een heel beperkte dosage heeft namelijk in véél gevallen een bijzonder gunstig effect op de smaak van de Champagne. De bescheiden maquillage is niet bedoeld om fouten weg te moffelen maar wel om de natuurlijke kwaliteiten in de verf te zetten. Een minieme dosage van 3 g/l kan de smaakkleuren van een Champagne en de terroirexpressie even mooi naar voor brengen als de perfecte vernislagen op een schilderij van een oude meester.   Soms kan het inderdaad helemaal zonder. Smaak en zin voor nuance, niet fundamentalisme, kenmerken de beste wijnbouwers.

Dhondt-Grellet maakt vooral Blanc de Blancs (100% Chardonnay). Adrien Dhondt heeft zijn Chardonnay graag heel zuiver en precies en gecombineerd met een lage dosage (tussen de 2 en 3,5 g/l voor alle Blanc de Blancs bij hem) zou dat kunnen resulteren in heel strakke Champagnes. In realiteit voelen we een onder de krijtige en minerale frisheid een onmiskenbaar diepe, gelaagde en indringende smaak. Het geheim is een toevoeging van 30% reservewijnen uit een Solera gestart in 1986. Die ‘réserve perpétuelle’ ontstond door sinds 1986 elk jaar een percentage wijn af te nemen en aan te vullen met nieuwe wijn. Een complexe blend van reservewijnen dus waarin elk jaartal sinds 1986 zit (méér dan 30 jaren ondertussen !). En die 30% zorgt voor een diepte en complexiteit die een soort fundament legt waarop de hogere delicate noten van de Chardonnay op kalk een verfijnde melodie kunnen brengen.   De topcuvée van het domein komt van één oude wijngaard in Cramant, Le Bateau, en wordt zoals een grote witte Bourgogne op (gedeeltelijk nieuwe) vaten gegist en verouderd. De ambitie is een Montrachet met bubbels maar laat ons het nu alvast een prachtige Puligny Premier Cru met bubbels noemen. De essentie van Cramant : betoverende finesse EN mineraliteit.   Zonder hout maar ook geraffineerd en subtiel mineraal : de Prestige du Moulin, een assemblage van de Grand Crus Cramant en Chouilly. Uit het dorpje Cuis komen ‘Les Terres Fines’ en ‘Vieilles Vignes Sélectionnées’ (selectie van de oudste wijnstokken, millésimé). Cuis is een Premier Cru, géén Grand Cru, maar de Chardonnay daar heeft een buitengewoon luchtige finesse (‘aérien’) en tegelijk een intense krijtige mineraliteit die niet voor een mooie Chablis moet onderdoen. Door te hoge opbrengsten kan dit ook dun en schraal worden maar mits oude wijnstokken en verzorgde wijnbouw (bio) krijg je voldoende volume.

De kwaliteit van een Champagnehuis kun je afmeten aan de kwaliteit van de basis cuvée. Dans un Premier Temps noemt zich Brut maar heeft slechts 5 g/l dosage en zou dus als Extra-Brut mogen omschreven worden. Maar ook hier voel je de natuurlijke rijkheid die komt van 45 jaar oude wijnstokken, beheerste opbrengsten en biocultuur in de wijngaard. Ook de invloed van 30% Pinot Noir uit Avenay Val d’Or en 20% Pinot Meunier uit Cuis laat zich voelen in het rijkere fruit naast de frisse Chardonnay (50%)uit Sézanne. En natuurlijk de 30% reservewijnen uit de Solera gestart in 1986. Maar wat vooral opvalt is de precisie en zuiverheid in de smaak. Je voelt dat Adrien al zijn wijnen met zorg en passie maakt, niet alleen de prestigewijnen. Er zijn zoveel goedkopere alternatieven voor slechte Champagne. Als je toch Champagne drinkt laat het dan een goede zijn.

 

Schrijf u in op onze nieuwsbrief